Nieuwe roman van Bart Brouwers
De Noodweg
Karel en Esther Vermeer maken een lange fietstocht door Europa. Het plan is om vanuit Nederland via Praag naar Zuid-Frankrijk te trekken en van daaruit terug naar huis. Alarmerende berichten over hittegolven en bosbranden in dat gebied doen hen besluiten om vanuit Praag noordwaarts te rijden. “We zijn dus klimaatvluchtelingen”, zeggen ze lachend tegen elkaar.Die opmerking laat Karel niet los; het is het laatste duwtje dat hij nodig had om zijn grote wens, een journalistiek epos over echte klimaatvluchtelingen, eindelijk te gaan schrijven. Hij begint tijdens de fietstocht aantekeningen te maken: categorieën, onderliggende feiten, brede achtergrondinformatie. Als ook de schijnbaar ideale hoofdpersoon zich aandient, resteert hem slechts één strijd: die met zijn journalistieke geweten.
De Noodweg
Ontstaan in de hete zomer van 2026
De inspiratie voor dit boek kwam tot stand tijdens een fietstocht in de zomer van 2026 van de auteur met zijn vrouw. De route van de fietstocht komt overeen met die van Karel en Esther. Scènes uit het boek zijn ontstaan tijdens de reis, vaak ook herleidbaar naar de aantekeningen die de auteur maakte op Polarsteps.De personages in het boek zijn fictief, de locaties zijn dat niet. Ook de verwijzingen naar actuele gebeurtenissen uit de zomer van 2026 zijn gebaseerd op de werkelijkheid.
Een donkerrode weerkaart
"We zijn klimaat-vluchtelingen"
Natuurlijk zijn Karel en Esther geen echte klimaatvluchtelingen. Toch was hun besluit om de Franse hittegolven te mijden ingegeven door bezorgdheid over de gevolgen van klimaatverandering.Op het moment dat ze Amélia tegenkomen, die wel degelijk op de vlucht lijkt te zijn voor wat klimaatverandering in Mozambique al teweeg heeft gebracht, zien ze het verschil ineens haarscherp. Zozeer zelfs dat zij voor Karel meteen de ideale hoofdpersoon is voor het klimaatepos dat hij altijd al had willen schrijven.Maar vanzelf gaat dat niet. "Noem me geen klimaatvluchteling", zei Amélia stellig toen Karel dacht dat hij wist waarom ze op drift was.
Omweg of Noodweg?
Twee lijnen naar het noorden
In Praag liepen twee lijnen naar het noorden.De eerste was door Karel en Esther getekend. De route die zij thuis hadden bedacht, liep naar het zuiden. Maar op de weerkaart was die zomer inmiddels donkerrood. De waarschuwingen op hun voorgenomen bestemmingen waren voldoende voor een omweg.De tweede lijn stond op de telefoon van Amélia. De lijn liep door plaatsen waar werk was beloofd. Soms wachtte er inderdaad iets. Nooit wat was beloofd.Karel dacht dat hij een verhaal had gevonden. Esther dacht dat Amélia een veilige plek voor de nacht nodig had. Amélia keek naar de twee Nederlanders en begreep dat mensen op verschillende manieren konden helpen. Ook wanneer zij iets van je wilden.
.
.
.
.
De hoofdpersonen in De Noodweg
Karel, Esther en Amélia
Karel is 58, journalist, schrijver en docent journalistiek. Hij heeft een lange loopbaan in kranten, radio en redacties achter zich en doceert inmiddels in Tilburg, waar hij studenten leert zorgvuldig met bronnen om te gaan — een principe waarmee hij zelf tijdens de reis steeds harder wordt geconfronteerd. Nieuwsgierig, analytisch en ambitieus probeert hij de wereld voortdurend in verhalen te ordenen. Zijn ontmoeting met Amélia dwingt hem te onderzoeken waar journalistieke betrokkenheid overgaat in toe-eigening.Esther is eveneens 58 en al meer dan veertig jaar Karels levenspartner. Ze werkte als fysiotherapeut en leeft nu grotendeels op hun oude boerderij bij Valkenswaard, waar ze tuiniert, dieren verzorgt en met een praktische vanzelfsprekendheid naar problemen kijkt. Ze vertrouwt op kennis en ervaring, maar minder op schema’s, apparaten en verklaringen dan Karel. Tijdens de reis wordt zij Amélia’s vertrouweling en tegelijk Karels belangrijkste tegenspreker, zonder ooit de rol van zijn morele geweten volledig te willen overnemen.Amélia komt uit Mozambique en belandt via Portugal en Tsjechië in Berlijn, nadat klimaatproblemen, verlies van inkomen, schulden en malafide arbeidsbemiddelaars haar mogelijkheden steeds verder hebben beperkt. Aanvankelijk is ze afhankelijk van anderen voor werk, onderdak en informatie, maar in Berlijn bouwt ze langzaam een zelfstandig bestaan op. Haar ervaring met uitbuiting groeit uit tot praktische expertise waarmee ze andere migranten kan helpen; zelf moet ze intussen antwoord geven op de vraag welke delen van haar leven openbaar mogen worden — en daarmee ook wie haar verhaal mag vertellen.
Over de auteur
Journalist, ondernemer, hoogleraar, schrijver, fietser
Bart Brouwers (1960) is journalist. Hij is mede-eigenaar van een mediabedrijf in Eindhoven, directeur van een lokale omroep en hoogleraar Journalistiek aan de universiteit van Groningen. Fietsen is een hobby van hem. Brouwers schreef eerder non-fictie boeken over journalistiek en wielrennen. De Noodweg is zijn eerste roman.
De Noodweg is binnenkort beschikbaar via de gebruikelijke kanalen. Wil je op de hoogte blijven van nieuws over De Noodweg? Abonneer je dan op de Substack-newsletter van de auteur. Het aanvragen van een recensie-exemplaar kan via de mailbutton hieronder.
